ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) หน่วยระบาดวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เป็นหน่วยงานวิชาการที่มุ่งเน้นการสร้างองค์ความรู้ และสนับสนุนการเผยแพร่องค์ความรู้ ด้านอุปสงค์ อุปทาน ผลกระทบ มาตรการ และนโยบายที่เกี่ยวข้องกับปัญหาสุรา แก่ภาคีเครือข่าย สาธารณชน และการนำองค์ความรู้ไปใช้ในกระบวนการนโยบายสุรา และขับเคลื่อนสังคมในประเทศไทย รวมทั้งการพัฒนาศักยภาพทางวิชาการของนักวิชาการภาคีเครือข่าย ขอประกาศดังนี้

๑. ประเภททุน โครงการพัฒนานักวิจัยในประเด็น ภัยเหล้ามือสอง

การดื่มสุราไม่ได้ทำให้เกิดผลเสียกับตัวผู้ดื่มเท่านั้น แต่ยังก่อให้เกิดผลกระทบแก่บุคคลอื่นๆ อีกมากมาย ซึ่งอาจจะเป็นคนใกล้ชิดในครอบครัว ญาติ เพื่อนฝูง เพื่อร่วมงาน หรือแม้กระทั่งคนแปลกหน้าที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อนก็ได้ ผลกระทบจากการดื่มแอลกอฮอล์ต่อผู้อื่น (harm to others; HTO) หรืออาจเรียกว่า “ภัยเหล้ามือสอง” นั้นมีความหลากหลาย และมีระดับความรุนแรงที่แตกต่างกันไป เช่น ผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจ ทรัพย์สิน ด้านการเงิน การทำงาน ทั้งที่เป็นผลกระทบโดยตรงจากการดื่มแอลกอฮอล์ และผลกระทบโดยอ้อมที่มีการดื่มและการเมาแอลกอฮอล์เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดปัญหาและมีความรุนแรงมากขึ้น รูปแบบเหตุการณ์ของปัญหาที่พบได้บ่อย ค่อนข้างมีความรุนแรงและส่งผลกระทบตามต่อเนื่อง อาจแบ่งได้เป็น ๔ กลุ่มหลัก ได้แก่ (๑) ความรุนแรงต่อผู้หญิงและเด็ก, (๒) อุบัติเหตุจราจร, (๓) อาชญากรรมต่อชีวิตและร่างกาย และทรัพย์สิน และ(๔) ผลกระทบอื่น ๆ ข้อมูลเกี่ยวกับภัยเหล้ามือสองนี้จะมีความสำคัญในการสนับสนุนการพัฒนานโยบายจัดการปัญหาจากการดื่มแอลกอฮอล์ เช่นเดียวกับกรณีของการใช้ข้อมูลผลกระทบจากควันบุหรี่มือสองในการพัฒนากฎหมายควบคุมยาสูบ และเป็นประโยชน์ในการพัฒนาระบบบริการ การเยียวยาและช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบได้อย่างเหมาะสมสอดคล้องกับความต้องการ มีความคลอบคลุม และมีคุณภาพมากขึ้น (ดูรายละเอียดเกี่ยวกับโครงการ HTO ประเทศไทยได้จาก http://cas.or.th/publication/การศึกษาผลกระทบของการบ)

เพื่อให้ได้ข้อมูลทางวิชาการและองค์ความรู้มาสนับสนุนการดำเนินงานจัดการกับปัญหาภัยเหล้ามือสอง และเพื่อเป็นการพัฒนาให้เกิดชุมชนนักวิจัยที่จะมาเรียนรู้ร่วมกันและช่วยกันทำงานวิจัยและงานพัฒนาในประเด็นนี้อย่างมีคุณภาพ  ในรูปแบบ community of practice ศวส.จึงต้องการจัดโครงการพัฒนานักวิจัย เพื่อมาร่วมทำงานนี้ โดยจัดกิจกรรมในลักษณะ ดังนี้

๒. รูปแบบของกิจกรรม

  • เป็นการมารวมตัวกันของนักวิจัยที่มีความสนใจในประเด็นปัญหาภัยเหล้ามือสอง ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณของศวส. กิจกรรมจะประกอบด้วย การประชุมเชิงปฏิบัติการ ๓-๔ ครั้งๆ ละ ๑-๓ วัน เพื่อพัฒนาโจทย์วิจัย และระเบียบวิธีวิจัย วางแผนการดำเนินงาน การเก็บข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และการเขียนรายงานผลการวิจัยและบทความตีพิมพ์ โดย ศวส.จะจัดหาวิทยากรที่มีความรู้ความชำนาญในการวิจัยประเด็นดังกล่าว รวมทั้งกระบวนกรมาช่วยในการประชุมแต่ละครั้ง
  • ระยะเวลาของโครงการ ประมาณ ๑๕ เดือน ตั้งแต่กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐ ถึง เมษายน ๒๕๖๑

๓. คุณสมบัติของนักวิจัยที่จะเข้าร่วมโครงการฯ

  • เป็นผู้สนใจร่วมเรียนรู้และทำงานวิจัยในประเด็นภัยเหล้ามือสองของประเทศไทย สามารถเข้าร่วมกิจกรรมได้เต็มเวลาทุกครั้ง มีความสามารถและความพร้อมในการทำงานในโครงการนี้ ซึ่งรวมถึง การทบทวนองค์ความรู้ การเตรียมเอกสารแนวคิดประเด็นวิจัยเบื้องต้น (concept paper) การเขียนข้อเสนอโครงการวิจัย (research proposal) การเก็บข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล การเขียนรายงานผลการวิจัย และบทความตีพิมพ์ภายในเวลา ๑๕ เดือน
  • จำนวนนักวิจัยที่รับเข้าร่วมโครงการ ไม่เกิน ๑๐ โครงการ

๔. ลักษณะของโครงการวิจัยที่ ศวส. ต้องการ

  • เป็นโครงการที่ตอบโจทย์วิจัยในประเด็น ผลกระทบของการดื่มสุราที่มีต่อผู้อื่นหรือสังคมโดยรวมและ/หรือต่อตัวผู้ดื่มด้วย โดยอาจจะเป็นผลกระทบทางร่างกาย จิตใจ ทรัพย์สิน ชีวิตความเป็นอยู่ การเงิน การทำงาน หรืออื่นๆ ก็ได้ ซึ่งจะทำให้เข้าใจประเด็นปัญหาเรื่องนี้ในประเทศไทยได้ชัดเจน โดยครอบคลุมประเด็นย่อย (แต่ไม่จำกัดเฉพาะ) ในด้าน ขนาดของปัญหา ลักษณะปัญหา ปัจจัยเสี่ยง ปัจจัยป้องกัน สาเหตุ เครือข่ายสังคม ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย แนวทางการป้องกันหรือจัดการปัญหา รวมทั้งการดูแลผู้มีปัญหา ทั้งผู้ที่ได้รับผลกระทบ (เหยื่อ) และผู้ที่กระทำให้เกิดผลกระทบเหล่านี้ (ผู้ดื่มสุรา) บทบาทหรือภาระหน้าที่ขององค์กรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งภาระงานและภาระทางการเงินของหน่วยงานเหล่านี้ในการป้องกัน/จัดการดูแล/เยียวยาบุคคลเหล่านี้ มุมมองของสังคมต่อประเด็นปัญหานี้
  • เป็นโครงการที่สามารถเก็บข้อมูลได้ภายในระยะเวลาไม่เกิน ๘ เดือน
  • เป็นโครงการที่ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณหรือเชิงคุณภาพหรือแบบผสมผสานก็ได้ เพื่อให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์การวิจัย และอาจจะเสนอเป็นโครงการวิจัยระดับพื้นที่ เช่น ตำบล อำเภอ หรือจังหวัด เพื่อให้เห็นความเชื่อมโยงของปัญหา รวมทั้งผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ระบบหรือวิธีจัดการกับปัญหาที่เชื่อมโยงกันระหว่างหน่วยงานภายในชุมชนนั้นๆ หรือเป็นโครงการที่ไม่ใช้ขอบเขตเชิงพื้นที่ก็ได้
  • ควรเป็นโครงการใหม่ที่ตอบโจทย์วิจัยใหม่ที่ยังไม่ได้รับการศึกษามาก่อนในประเทศไทย ศวส.จะไม่สนับสนุนโครงการที่มีลักษณะและเนื้อหาซำ้กับโครงการ HTO Phase ๑ ในประเทศไทย

๕. ประโยชน์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นของโครงการฯ

  • ในด้านตัวนักวิจัยที่เข้าร่วมโครงการ ได้รับการพัฒนาให้ทำวิจัยที่มีคุณภาพในประเด็นผลกระทบจากการดื่มสุรา ได้มีส่วนร่วมอยู่ในเครือข่ายนักวิจัยด้านสุรา ได้ผลงานวิจัยและบทความตีพิมพ์ที่มีคุณภาพ
  • ในด้านศวส. ได้องค์ความรู้ ข้อมูล ข้อสนเทศเกี่ยวกับประเด็นภัยเหล้ามือสอง สำหรับนำไปขับเคลื่อนนโยบายและสังคม และให้องค์กรต่างๆ ที่เกี่ยวข้องนำไปพัฒนาระบบการดำเนินงานเยียวยาดูแลผู้ดื่มและผู้ได้รับผลกระทบ รวมทั้งสังคมในภาพรวม

๖. กระบวนการและกรอบเวลาดำเนินงานของโครงการฯ

  กิจกรรม กำหนดเวลา ผลผลิตที่คาดไว้
ศวส. ประกาศรับนักวิจัยเข้าร่วมโครงการ ๕ มกราคม ๒๕๖๐
นักวิจัยผู้สนใจส่งใบสมัครเข้าร่วมโครงการและเอกสารแนวคิดประเด็นวิจัย [๑] ภายในวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๖๐ รายชื่อนักวิจัยและเอกสารแนวคิด
ศวส.ประกาศผลการคัดเลือกนักวิจัยเข้าร่วมโครงการ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐ รายชื่อนักวิจัยและเอกสารแนวคิดที่ดีไม่เกิน ๑๐ เรื่อง
จัดประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งที่ ๑

–    นักวิจัยนำเสนอแนวคิดประเด็นวิจัยที่ได้รับการคัดเลือก พร้อมผลการทบทวนวรณณกรรมที่เกี่ยวข้อง และช่องว่างขององค์ความรู้ รวมทั้งหลักการและเหตุผลและวัตถุประสงค์ของโครงการวิจัย

–          วิทยากรและผู้ร่วมประชุมให้ข้อเสนอแนะ

–          นักวิจัยพัฒนาข้อเสนอโครงการวิจัย

๒-๓  วัน ปลายเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๐ โจทย์วิจัยและแนวทางการวิจัยที่พร้อมสำหรับการนำไปพัฒนาต่อเป็นข้อเสนอโครงการวิจัยที่มีคุณภาพไม่เกิน ๑๐ โครงการ
จัดประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งที่สอง

–    นักวิจัยนำเสนอร่างข้อเสนอโครงการวิจัยฉบับสมบูรณ์ พร้อมแผนดำเนินงาน เครื่องมือวิจัย และเอกสารที่เกี่ยวข้อง (เช่นแบบขอพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ฯ)

–          วิทยากรและผู้ร่วมประชุมให้ข้อเสนอแนะ

–          นักวิจัยปรับแก้ข้อเสนอโครงการฯให้สมบูรณ์

๒-๓  วัน ปลายเดือนมีนาคม ๒๕๖๐ ข้อเสนอโครงการวิจัยฉบับสมบูรณ์รวมเอกสารที่เกี่ยวข้อง พร้อมส่งขอทุน
จัดประชุมพิจารณาข้อเสนอโครงการ

–    นักวิจัยนำเสนอข้อเสนอโครงการฉบับสมบูรณ์

–    กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพิจารณาให้ความเห็นนักวิจัยส่งข้อเสนอโครงการมาขอทุนจากศวส.

๒ วัน ภายในเดือน เมษายน ๒๕๖๐ ข้อเสนอโครงการวิจัยฉบับสมบูรณ์รวมเอกสารที่เกี่ยวข้องที่ผ่านการพิจารณาจากผู้ทรงคุณวุฒิ
ศวส.จัดทำสัญญารับทุนกับนักวิจัย ภายในเดือนพฤษภาคม ๒๕๖๐
นักวิจัยเก็บข้อมูล/ดำเนินการวิจัยตามแผน
จัดประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งที่สาม

–          นักวิจัยนำเสนอข้อมูลเบื้องต้น

–          วิทยากรและผู้ร่วมประชุมให้ข้อเสนอแนะวิธีวิเคราะห์ข้อมูล และนำเสนอผลการวิจัยในรูปบทความตีพิมพ์

–          นักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลและเขียนร่างรายงาน

๓ วัน ภายในเดือนตุลาคม๒๕๖๐ ผลการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น และแนวทางการวิเคราะห์และรายงานผลโครงการ
๑๐ จัดประชุมนำเสนอผลการวิจัย

–          นักวิจัยนำเสนอรายงานผลการวิจัย

–          กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพิจารณาให้ความเห็น

๒ วันภายในเดือนมีนาคม ๒๕๖๑  รายงานผลการวิจัยที่มีคุณภาพ ๑๐ โครงการ

หมายเหตุ [๑] เอกสารแนวคิดการวิจัย ควรมีเนื้อหาประกอบด้วย ชื่อโครงการ ชื่อนักวิจัยพร้อมสังกัดและข้อมูลสำหรับการติดต่อ หลักการและเหตุผลของการทำงานนี้ พอสังเขปประมาณหนึ่งย่อหน้า วัตถุประสงค์ของโครงการ ระเบียบวิธีวิจัย (รวมถึงรูปแบบการวิจัย ประชากร และตัวอย่าง ตัวแปรสำคัญ และวิธีเก็บข้อมูล) พอสังเขปไม่เกินหนึ่งหน้ากระดาษ และงบประมาณ เอกสารอ้างอิงที่จำเป็น

๗. งบประมาณ

ศวส.จะสนับสนุนงบประมาณดังนี้
๑). ค่าใช้จ่ายในการจัดประชุมทุกครั้ง โดยรวมค่าเดินทาง ที่พัก และอาหารตามของนักวิจัยที่ได้รับการคัดเลือกเข้าร่วม โครงการละสองคน ตามระเบียบของศวส. (แต่ไม่มีค่าตอบแทนให้นักวิจัย) หากโครงการใดต้องการส่งคนมาเข้าร่วมกิจกรรมมากกว่าสองคน โครงการนั้นต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเอง
๒). ค่าใช้จ่ายและค่าตอบแทนวิทยากร กระบวนกร และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
๓). งบประมาณในการดำเนินโครงการวิจัย ซึ่งรวมถึง ค่าใช้จ่ายในการเก็บข้อมูลภาคสนาม ค่าคีย์ข้อมูล และค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่จำเป็น ตามความเหมาะสมกับเนื้องานที่ต้องทำ (แต่ไม่รวมค่าตอบแทนนักวิจัย ค่าวิเคราะห์ข้อมูล/เขียนรายงาน)

๘. เอกสารแนบ

ท่านสามารดาวน์โหลดเอกสารโครงการได้ที่ คลิ๊กที่นี่

๙. สถานที่จัดส่งเอกสาร/ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม 

คุณทักษญา สรรเพ็ชญ์
ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) ชั้น ๖ อาคารบริหารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานคริทร์
อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ๙๐๑๑๐
เบอร์โทรศัพท์ ๐๗๔-๔๕๑๑๖๕, ๐๘๙-๗๓๓๓๒๑๙ ในวันและเวลาราชการ
เมล: taksaya.san@gmail.com